Những yếu tố nào gây nên bệnh?

Phát ban đa dạng do ánh sáng là một phản ứng da khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời chỉ với thời gian khoảng 20 phút. Phát ban có thể xảy ra ngay cả khi tiếp xúc ánh nắng xuyên qua cửa sổ và một số trường hợp xảy ra với ánh đèn huỳnh quang. Cả 2 loại tia cực tím UVA và UVB đều có thể gây phát ban đa dạng. Cơ chế mà ánh sáng gây phát ban chưa được sáng tỏ, có lẽ là một phản ứng miễn dịch.

Một số người bị phát ban đa dạng vào mùa xuân sau khi đi chơi tiếp xúc với ánh nắng hoặc đến những quốc gia có nhiều nắng, và đôi khi hết ban trước khi họ trở về nhà. Ban thường xuất hiện ở những vị trí được quần áo che chắn trong mùa đông và tự biến mất sau khoảng 1 tuần nếu không tiếp xúc nữa với ánh nắng. Nếu vẫn tiếp tục tiếp xúc với ánh nắng, phát ban sẽ nặng và lan rộng hơn. Tuy nhiên khi mùa hè đến, da trở nên đề kháng với ánh nắng mặt trời.

Một vài điểm cần lưu ý về phát ban đa dạng do ánh sáng

• Nữ dễ bị hơn nam
• Thường khởi đầu trước 30 tuổi và có khuynh hướng nặng dần theo thời gian trừ khi được giải mẫn cảm hay được bảo vệ
• Mọi loại da đều có thể bị, nhưng thường gặp ở người da sáng màu
• Thường gặp ở các quốc gia không có quá nhiều nắng
• Không lây và không có liên quan đến ung thư da

Bệnh có di truyền không?

Không, nhưng vì thường gặp nên có đến 15% người bệnh có người thân trong gia đình cũng mắc bệnh.

Triệu chứng của phát ban đa dạng ánh sáng

• Ban da (đốm màu hồng hay đỏ): có thể ngứa hay bỏng rát
• Gây mặc cảm vì xuất hiện ở vùng da dễ nhận thấy
• Hạn chế những hoạt động ngoài trời

Biểu hiện của phát ban đa dạng ánh sáng

• Có thể ở mức độ nhẹ trong thời gian ngắn đến một phát ban nặng lan rộng ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
• Đối xứng 2 bên, chủ yếu ở những vùng trước đó được che chắn (vào mùa lạnh), như cánh tay và thân trên. Vì vậy vùng mặt, cổ và mu bàn tay đôi khi (không phải luôn) bị ảnh hưởng.
• Biểu hiện thay đổi tùy theo từng người: thường nhất là nhiều đốm đỏ, một số người hợp lại thành mảng đỏ rộng hơn và có những bóng nước nhỏ. Nếu tái phát sẽ cho biểu hiện tương tự lần trước.
• Khi lành không để lại sẹo.

Nguồn ảnh: Bệnh viện Da liễu Thành phố Hồ Chí Minh

Chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán dựa trên biểu hiện của phát ban và tiền sử tiếp xúc với ánh nắng. Nếu còn nghi ngờ, có thể làm xét nghiệm (vd. phototesting) để loại trừ các tình trạng nhạy cảm với ánh nắng khác.

Bệnh có thể khỏi hẳn không?

Không, điều trị không giúp loại bỏ hoàn toàn phát ban đa dạng do ánh nắng. Tuy nhiên có thể phòng ngừa tái phát bằng cách tránh tiếp xúc với ánh nắng và sử dụng kem chống nắng. Bệnh có thể tự thoái lui sau một vài năm khi da trở nên dung nạp hơn với ánh nắng.

Điều trị như thế nào?

Khi phát ban, thoa corticosteroid dạng kem hay mỡ có thể giúp làm giảm triệu chứng.

Trường hợp nhẹ: áp dụng các biện pháp “Tự bảo vệ da khỏi ánh nắng” với các hướng dẫn về tránh nắng hiệu quả.

Trong những trường hợp nặng, bạn nên đến khám với bác sĩ chuyên khoa da liễu để được tư vấn và điều trị cụ thể.

Biện pháp tự chăm sóc

Tuân thủ nghiêm ngặt việc chống nắng an toàn cũng như các lời khuyên về vitamin D.

Đến khám với bác sĩ chuyên khoa da liễu để được điều trị giải mẫn cảm (nếu cần).

Các biện pháp chống nắng hiệu quả

• Nên ở trong bóng râm, khoảng thời gian 11 giờ trưa đến 3 giờ chiều.
• Khi sử dụng kem chống nắng nên chọn loại có SPF từ 30 trở lên để bảo vệ chống lại UVB, và chỉ số UVA từ 4 đến 5 + (hoặc kem chống nắng phổ rộng), thoa trước khi ra nắng 15 – 30 phút, lặp lại mỗi 2 giờ, sau khi đi bơi và đổ mồ hôi.
• Bên cạnh việc sử dụng kem chống nắng, cần phối hợp thêm với các biện pháp khác như: mặc quần áo dài tay, ở trong bóng râm, …
• Nên đến khám bác sĩ chuyên khoa nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào khác.

Nguồn ảnh: Internet

-------------------

Bệnh viện Da Liễu - số 2 Nguyễn Thông, phường 6, quận 3, TP.HCM.

Hotline: 028.39308131 - 0901.365.638

Website: bvdl.org.vn

Thời gian khám bệnh của bệnh viện:

• Từ thứ hai đến thứ sáu: Từ 6g00 đến 18g30 (khám cả giờ nghỉ trưa).
• Thứ bảy: buổi sáng từ 7g30 đến 11g00, buổi chiều từ 13g00 đến 18g30
• Chủ Nhật: buổi sáng từ 7g30 đến 11g00, buổi chiều từ 13g00 đến 15g00
• Ngày Lễ, Tết: nghỉ

Đặt lịch khám bệnh trực tuyến tại: https://dalieu.medpro.com.vn/ - Hoặc tải ứng dụng Bệnh viện Da Liễu TPHCM - Đăng ký Khám bệnh Online (App Store, Google Play)

Để xem được nhiều nội dung Truyền thông giáo dục sức khỏe về da liễu, hãy truy cập kênh Youtube của Bệnh viện Da Liễu TP.HCM: https://www.youtube.com/channel/UCt4M5jArf_1Pf5CNWRYOGag