Hoạt động   >>   Truyền thông giáo dục sức khỏe
11-22-2018 14:52:19 GMT+7
|

VIÊM KHỚP VẢY NẾN: CHĂM SÓC ĐA CHUYÊN KHOA

BS CKII. Nguyễn Thị Bích Liên

Theo bài báo cáo của BS CKII. Nguyễn Thị Bích Liên tại Hội Nghị Da Liễu khu vực phía Nam năm 2018, Vảy nến là một bệnh viêm hệ thống, không chỉ biểu hiện ngoài da mà còn biểu hiện ở nhiều cơ quan khác như hệ tim mạch, mắt, hệ tiêu hóa, gây rối loạn chuyển hóa…, đặc biệt gây tổn thương khớp. Tổn thương khớp trong bệnh vảy nến được gọi là vảy nến khớp hay viêm khớp vảy nến(VKVN)
VKVN là bệnh lý viêm ở các khớp và hoặc cột sống, có khoảng 30% BN vảy nến sẽ xuất hiện VKVN trong quá trình bệnh của mình. Dần dần sẽ dẫn đến phá hủy khớp, biến dạng khớp, mất chức năng vận động và cuối cùng là tàn phế. 


Theo diễn tiến các biểu hiện da và khớp trong bệnh vảy nến thì 80% các trường hợp triệu chứng da sẽ xuất hiện trước, khoảng 3-15% triệu chứng da và khớp xuất hiện cùng lúc và chỉ có khoảng 13% triệu chứng khớp xuất hiện trước triệu chứng da. Do đó BS chuyên khoa Da có vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm VKVN. 
BS và BN cần chú ý đến các yếu tố giúp cảnh giác với VKVN như béo phì, vảy nến da đầu, vảy nến móng, vảy nến đảo ngược. 
BS chuyên khoa Da cần nắm vững các công cụ giúp sàng lọc VKVN như các bộ câu hỏi PEST(Psoriasis Epidemiology Screening Tool), PASE(Psoriatic Arthritis Screening and Evaluation), ToPAS(Toronto Psoriatic Screening); khám lâm sàng nên chú ý đến các dấu hiệu sưng và đau khớp, đặc biệt đau xuất hiện khi BN không vận động; bên cạnh đó một số xét nghiệm sẽ giúp hỗ trợ chẩn đoán
Do đó cần phải chăm sóc BN VKVN về mặt thể chất, tinh thần và cả xã hội. Để đạt chăm sóc toàn diện phải điều trị sớm và điều trị đúng đích. Chúng ta có các hướng dẫn điều trị dựa vào bằng chứng như hướng dẫn EULAR(Eropean League Against Rheumatism), GRAPPA(Group forResearch and Assesement of Psoriasis and Psoriatic arthritis). Việc điều trị phải dựa vào các hướng dẫn trên cũng như nên theo các yêu cầu của BN và đánh giá các yếu tố liên quan. 
Các tác nhân sinh học như ức chế TNF, ức chế IL 12/23, ức chế IL 17A giúp chúng ta đạt việc điều trị đúng đích, còn việc điều trị sớm là vai trò của các BS chuyên khoa Da. 
Các BS chuyên khoa Da sẽ là người tầm soát bệnh và điều trị VKVN khi có viêm khớp diễn tiến chậm và viêm khớp xa, còn các BS chuyên khoa Khớp sẽ điều trị khi BN viêm nhiều khớp, viêm khớp cột sống, viêm khớp biến dạng. 
Tóm lại cần đặt ra quan điểm chăm sóc đa chuyên khoa: nên chia sẻ quyết định điều trị giữa BS Da/Khớp để cải thiện chất lượng chăm sóc BN VKVN.